Website backup maken: zo bescherm je je site tegen dataverlies

Een website backup maken voelt als iets voor later, tot je hem nodig hebt. Een mislukte update, een hack of een per ongeluk verwijderde pagina, en je site is weg of kapot. Met een recente, werkende back-up zet je hem terug. Zonder back-up begin je in het slechtste geval opnieuw.

In deze blog lees je waarom back-ups onmisbaar zijn, wat er in een volledige back-up hoort, hoe vaak je er een maakt en waar je hem bewaart. Je krijgt drie manieren om zelf een back-up te maken, en we leggen uit waarom je het terugzetten altijd moet testen.

Waarom zou je een back-up van je website maken?

Websites gaan zelden kapot op een moment dat het uitkomt. De meest voorkomende oorzaken:

• Een hack of malware. Kwaadwillenden plaatsen spamlinks, verborgen pagina's of schadelijke code. Opschonen is lastig; een schone back-up terugzetten is vaak sneller en betrouwbaarder.
• Een foute update. Een update van een thema of plugin botst met iets anders en je site toont alleen nog een foutmelding.
• Per ongeluk verwijderd. Een pagina, een productcategorie of een hele map is weg, en de prullenbak is al geleegd.
• Een probleem bij je hosting. Een server die uitvalt, een verlopen pakket of een verhuizing die misgaat.

In al die gevallen is de vraag niet óf je een back-up hebt, maar hoe oud die is en of hij echt werkt. Een back-up is wel het vangnet, geen vervanging van goede beveiliging: lees ook hoe je werkt aan een veilige website.

Wat zit er in een volledige back-up?

Een veelgemaakte fout is dat alleen de bestanden worden gekopieerd. Een volledige back-up van een website bestaat uit twee delen:

• Bestanden: de code van je site, het thema, plugins of modules, afbeeldingen, pdf's en configuratiebestanden.
• Database: de teksten van je pagina's en blogs, instellingen, gebruikers, formulierinzendingen en bij een webshop ook bestellingen.

Bij een site op WordPress of een ander CMS heb je beide nodig. Bestanden zonder database geven een lege site; een database zonder bestanden geeft een site zonder afbeeldingen en opmaak.

En je e-mail?

Je e-mail valt meestal niet onder de website-back-up. Mailboxen staan vaak op een aparte mailserver en hebben een eigen back-upregeling. Vraag dat dus apart na bij je provider, of zorg dat je belangrijke mail ook in je mailprogramma lokaal bewaart.

Hoe vaak moet je een back-up maken?

De vuistregel: maak een back-up minstens zo vaak als je site verandert. Hoeveel werk zou je kwijt zijn als je de back-up van gisteren moet terugzetten? En die van vorige week?

• Weinig veranderingen (een visitekaartjessite die je af en toe aanpast): wekelijks is meestal genoeg, plus een extra back-up na elke wijziging.
• Regelmatig nieuwe content (blogs, projecten, vacatures): dagelijks.
• Formulieren, reserveringen of bestellingen: dagelijks of vaker, omdat er ook zonder jouw zichtbare werk steeds nieuwe gegevens bijkomen.

Maak daarnaast altijd een extra back-up vlak vóór een grote update, een ontwerpwijziging of een verhuizing naar een andere server.

Waar bewaar je je back-ups? De 3-2-1-regel

Een back-up die op dezelfde server staat als je website, gaat mee onderuit als die server uitvalt of gehackt wordt. Daarom gebruiken IT-beheerders de bekende 3-2-1-regel:

• 3 kopieën van je gegevens: het origineel plus twee back-ups.
• 2 soorten opslag, bijvoorbeeld de server van je hosting en een externe opslagdienst of schijf.
• 1 kopie op een andere locatie, los van de server waar je site draait.

Voor een kleine bedrijfswebsite hoeft dit niet ingewikkeld te zijn. Automatische back-ups bij je hosting plus af en toe een volledige download naar een eigen opslagplek brengt je al een heel eind. Bewaar back-ups met wachtwoorden en klantgegevens wel veilig: ze bevatten precies dezelfde gevoelige informatie als je site.

Hoe maak je een website backup? 3 manieren

1. Via je hosting

Veel hostingpakketten maken automatisch back-ups. Kijk in je controlepaneel hoe vaak dat gebeurt, hoe lang ze bewaard blijven en of je zelf een back-up kunt terugzetten of downloaden. Dit is de makkelijkste manier, omdat je er niets voor hoeft te onthouden. Bij onze hosting, vanaf €9,95 per maand, zitten back-ups inbegrepen.

2. Met een plugin in WordPress

Draait je site op WordPress, dan kun je een back-upplugin gebruiken. Stel die zo in dat hij zowel bestanden als database meeneemt, op een vast schema draait en de back-up naar een externe opslagplek stuurt in plaats van alleen naar je eigen server. Controleer na installatie of de eerste back-up echt volledig is gelukt.

3. Handmatig via FTP en een database-export

Wil je het zelf doen zonder plugin? Dan maak je twee kopieën:

1. Download alle bestanden van je website met een FTP- of SFTP-programma.
2. Exporteer de database, bijvoorbeeld via phpMyAdmin of het databasegedeelte van je hostingpaneel, als .sql-bestand.
3. Zet beide in één map met de datum in de naam en bewaar die op een andere plek dan je server.

Dit werkt overal, maar het is handwerk. Daardoor wordt het in de praktijk vaak vergeten.

Terugzetten testen: een back-up die je nooit test is geen back-up

Het komt vaker voor dan je denkt: er is een back-up, maar op het moment dat je hem nodig hebt blijkt hij onvolledig, beschadigd of niet terug te zetten. Bijvoorbeeld omdat de database ontbrak, of omdat de back-up al maanden stilletjes mislukte.

Test daarom af en toe of terugzetten werkt, het liefst op een testomgeving of een tijdelijk subdomein zodat je live site er geen last van heeft. Controleer daarna of pagina's, afbeeldingen, formulieren en het inloggen in de beheeromgeving werken.

Hoe lang bewaar je back-ups?

Bewaar niet alleen de laatste back-up. Een hack of fout wordt soms pas na weken ontdekt, en dan zijn de recente back-ups ook al besmet of kapot. Een gangbare opzet is een reeks dagelijkse back-ups, aangevuld met wekelijkse en maandelijkse versies die langer blijven staan. Let er wel op dat back-ups met persoonsgegevens niet eindeloos bewaard blijven; ook daarvoor geldt de AVG.

Zelf doen of uitbesteden?

Zelf een website backup maken kan prima, zolang je het consequent doet, de back-ups op een tweede plek bewaart en het terugzetten af en toe test. In de praktijk is dat laatste precies wat erbij inschiet.

Wil je er niet zelf aan denken, dan kun je het onderdeel maken van een onderhoudsabonnement. Bij ons website onderhoud voor €79 per maand, maandelijks opzegbaar, zorgen we voor de back-ups, updates, SSL en bewaking van je site. Gaat er iets mis, dan zetten wij een werkende versie terug. Heb je een site op WordPress, kijk dan ook naar WordPress onderhoud, waar updates en back-ups op elkaar zijn afgestemd: eerst een back-up, dan pas de update.